TANZİMAT FERMANI (3 Kasım 1839)

  Padişah: Abdülmecid   Sadrazam:Mustafa Reşid Paşa

  Tanzimat Fermanının İlan Sebepleri:

     1)-Avrupalı Devletlerin iç işlerimie karışmasına engel olmak.

     2)-Mısır ve Boğazlar konusunda Avrupalı Devletlerin desteğini kazanmak.

     3)-Devleti ve toplumu demokratik bir yapıya kavuşturma isteği

   Bu nedenlerden dolayı 3 Kasım 1839 da Tanzimat Fermanı (Gülhane Hattı Hümayunu) ilan edildi.

 Not: Tanzimat Fermanının ilanıyla Osmanlı tarihinde yeni bir dönem açılmış(Tanzimat Devri) ve bu devir  1876'ya kadar  devam etmiştir.

Tanzimat Fermanında yer alan konular:

 1)-Azınlıkların, can, mal ve namus güvenliği sağlanacak.

 2)-Vergi sistemi yeniden düzenlenerek, herkesten gelirine göre vergi alınacak.

 3)-Askerlik Ocak görevinden, Vatan görevi haline getirilecek.  Azınlıklarda askere alınacak.

 4)-Kanunların her gücün üstünde olduğu kabul edilecek.

 Tanzimat Fermanının Özellikleri:

 1)-En önemli özelliği padişahın yetkilerini sınırlandırması ve kanunların her gücün üstünde

 olduğunun ifade edilmesidir.

 2)-Tanzimat Fermanı Anayasacılığa ve Demokrasiye(hukuk devletine, yani hukukun üstünlüğü esasına dayanan devlet anlayışına)geçişin (Batılılaşmanın) ilk aşamasıdır.

 3)-Bu fermanın hazırlanmasında halkın bir rolü ve baskısı yoktur. Padişah Abdülmecit, Mustafa Reşid Paşanın telkiniyle Mısır meselesinde Avrupa devletlerinin desteğini kazanmak için bu fermanı       ilan etmiştir.

                 KIRIM SAVAŞI (1853-1856)   SEBEPLERİ:

   1)-Rusyanın Osmanlı Devleti üzerindeki emelleri. (Rusya Osmanlıyı Hasta Adam olarak nitelendiriyor ve ölmeden topraklarının paylaşılmasını istiyordu. İngiltere Osmanlının toprak bütünlüğünden yana  olduğunu belirterek bu isteği reddedince Rusya tek başına hareket etti.)

   2)-Kutsal Yerler Meselesi:Rusya İstanbul'a bir elçi göndererek Ortodoks kilisesinin kutsal yerlerle

      ilgili isteklerinin onaylanmasını istemiş,Osmanlı bu isteği reddetmişti.

   3)-Rusya'nın 1848 İhtilallerinin Avrupa'da meydana getirdiği karışıklıklardan yararlanmak istemesi.

      (Avusturya'ya karşı bağımsızlık savaşı veren Macarlar Avusturya ve Rusya birlikleri tarafından

      yenilmişti.  Rusya Osmanlıya sığınan bu Macarların iadesini istemişti.)

         Bu sebeplerden dolayı savaş Osmanlı Devleti ile Rusya arasında 1853'de başladı. Osmanlı

      donanması Sinop'ta Ruslar tarafından yakıldı. 1854'te İngiltere ve Fransa Osmanlı Devleti'nin

      yanında yer aldı. Sivastopol kalesi kuşatılarak alındı. Yenilen Rusya ile PARİS ANTLAŞMASI

      imzalandı.(1856)

    Not: Kırım Savaşında İngiltere, Fransa,Sardunya ve Piyomento Osmanlı Devletinin yanında savaşa          girdi. Avusturya ise Eflak-Boğdan'ı işgal ederek destek verdi.

 Not: Osmanlı Devleti ilk dış borcu Kırım savaşı sırasında  İngiltere'den aldı.(1854)

 Not: Osmanlı Devleti Paris anlaşması sırasında Avrupalı devletlerin tam desteğini kazanmak için         azınlıklara geniş haklar tanıyan Islahat Fermanını ilan etti.

  PARİS ANTLAŞMASI(1856):

    Katılan devletler:Osmanlı,Rusya,İngiltere, Fransa, Piemento, Sardunya, Avusturya ve Prusya

    Maddeleri:

 1)-Osmanlı Devleti bir Avrupa Devleti sayılacak ve toprakları Avrupa Devletlerinin koruyuculuğu         altında kalacak.

 Açıklama :Bu madde Osmanlının egemenlik haklarına gölge düşürmesine rağmen, bir süre Rus        tehlikesini ortadan kaldırmıştır.

 2)-Boğazlar konusunda 1841 boğazlar sözleşmesi geçerli olacak.

 3) Rusya ve Osmanlı Devleti Karadenizde savaş gemisi ve tersane bulundurmayacak.

 Açıklama:Kırım Savaşına katılan İngiltere'nin en büyük kazancı Rusya'nın Karadeniz'deki                  tersane ve gemilerinin kaldırılmasıdır. Böylece Akdeniz'i tehdit edebilecek Rusyanın etkinliğini kırmış,çıkarlarının devamını sağlamıştır.

Açıklama:Kırım Savaşından sonra Rusya sıcak denizlere inmek için başka bir yol arayarak  Balkanlarda Panslavizm politikasına ağırlık vermiştir.

Açıklama:Osmanlı Devleti Savaşı kazanmasına rağmen anlaşmanın Karadenizle ilgili maddesi ve  Islahat yapma zorunluluğu anlaşmanın olumsuz yönleridir.

KIRIM SAVAŞININ ÖNEMİ:

  1)-Avrupalılar ilk defa Kırım savaşında Osmanlı Devletine tam destek verdiler.
 
2)-Osmanlı Devleti İlk defa dış borç aldı.
 
3)-Osmanlı Donanması 4. kez Sinopta yakıldı. (İnebahtı,Çeşme,Navarin ve Sinop)
 
4)-Osmanlı Devleti Islahat Fermanını yayınladı.

                   ISLAHAT FERMANI(1856)

 Dış Gelişme: Kırım Savaşı    Padişah: Abdülmecid
 
Paris anlaşması görüşmeleri sürerken Islahat Fermanı ilan edilmişti.(1856)

 Bu Fermanla ilgili bir madde Paris Anlaşmasında da yer aldı.

 Açıklama: Islahat Fermanı kaynağını ve ortaya çıkış nedenini yabancı devletlerden almaktadır. Bu     Fermanın esasları Fransa'nın ısrarı ile Avusturya,İngiltere ve Fransa tarafından          belirlenmiştir. Osmanlı Devleti Paris antlaşması şartlarını lehine çevirmek için bu fermanı ilan etmiştir.

ISLAHAT FERMANINININ MADDELERİ: 
   
1)-Din ve mezhep hürriyeti sağlanarak azınlıklara okul,kilise ve hastane açma hakkı verilecek. 
   
2)-Azınlık ve yabancılara küçük düşürücü sözler söylenmeyecek 
   
3)-Azınlıklar da bütün devlet memurluklarına girebilecek. 
   
4)-Askerlik işleri yeniden düzenlenecek,azınlıklardan askerlik için bedel kabul edilecek. 
   
5)-Vergi sistemi yeniden düzenlenecek. İltizam usulü kaldırılacak. 
   
6)-Mahkemelerde herkes inancına göre yemin edecek, karma mahkemeler kurulacak.  
Açıklama: Islahat Fermanı müslümanlar ile hırıstiyanlar arasında eşitlik sağlamayı amaçlayan bir  belgedir.