DURAKLAMA
DEVRİNDE OSMANLI DEVLETİNİN TOPRAK DURUMU
*
Duraklama devrinde toprak kaybı olmamakla birlikte, kayda değer bir
toprak kazancı da gerçekleşmemiştir.
*
Yeni alınan yerler olmakla birlikte bu devirde yükselme devrindeki
ilerleme hızı devam ettirilememiştir.
DURAKLAMA DEVRİ (1579-1699)
Sokullu
Mehmet Paşa'nın 1579'da ölümünden, 1699 Karlofça antlaşmasına kadar geçen
dönemdir. Bu dönemi Padişahları sırasıyla:
III.Murat (1574-1595),
III.Mehmet (1595-1603),
I.Ahmet
(1603-1617),
I.Mustafa (1617-1618),
II.Osman(Genç)(1618-1622),
I.Mustafa (1622-1623),
IV.Murat
(1623-1640),
I.İbrahim (1640-1648),
IV.Mehmet (1648)-1687),
II.Süleyman(1687-1691),
II.Ahmet
(1691-1695) ve
II.Mustafa (1695-1703)'dır.
KÖPRÜLÜLER
DEVRİ(1656-1683):
Padişah IV.Mehmet zamanında sırasıyla Köprülü
Mehmet Paşa, Fazıl Ahmet Paşa, Fazıl Mustafa Paşa ve Merzifonlu Kara
Mustafa Paşa sadrazam olmuştur.
DURAKLAMA
DÖNEMİ İRAN, AVUSTURYA, LEHİSTAN VE VENEDİK İLİŞKİLERİ
OSMANLI-İRAN İLİŞKİLERİ
Hatırlatma:
İlk Osmanlı-İran anlaşması Amasya
Antlaşması 1555 yılında Kanuni Sultan Süleyman zamanında imzalanmıştı.
Ancak bu anlaşma çok uzun sürmedi.
1)-
1577-1590 OSMANLI İRAN SAVAŞI (III. Murat Dönemi)
Sebebi:
Şah II.İsmail'in Amasya Antlaşmasını bozarak,Anadolu halkını Osmanlılara
karşı kışkırtması
Savaş
: 1577'den 1589'a kadar süren savaş çeşitli aşamalarla gerçekleşti. Meşale
Savaşı'nda
Osmanlılar kazandı. Ardından yapılan bir
seferde Osmanlı ordusu Azerbeycan ve İran'a girdi. Şah II.İsmail'in yerine
geçen Şah Abbas barış istedi.
Sonucu:
Ferhat Paşa(1.İstanbul) Antlaşması imzalandı(1590)
Maddeleri:
1-Tebriz,Karabağ,Tiflis ve Nihavent Osmanlılarda kaldı.
2-Osmanlı Devleti sınırlarını doğuda
Hazar Denizi'ne kadar genişletti.
Not:
Bu antlaşma Osmanlı Devletini doğuda en geniş sınırlarına ulaştıran
antlaşmadır.
2)-
1603-1611 İran Savaşı(I.Ahmet Dönemi)
Sebebi:
Osmanlı Devletinin Celali isyanları ile uğraşmasından ve Avusturya ile savaşmasından
faydalanan İran'ın saldırıya geçerek daha önce kaybettiği yerleri ele geçirmesi.
Sonucu:
Nasuh Paşa (2.İstanbul)Antlaşması imzalandı.(1612)
Maddeleri:
1- Osmanlı Devleti Ferhat Paşa Antlaşması ile aldığı yerleri geri
verecekti.
2- Buna karşı İran Osmanlıya her yıl
200 yük ipek vermeyi kabul etti.
3)-
1617-1618 İran Savaşı (I.Ahmet + I.Mustafa + II.Osman Dönemleri)
Sebebi:
İran'ın vaat ettiği ipeği göndermemesi ve Osmanlı elçisini tutuklaması
Savaş
: Osmanlı ordusu pusuya düştü.
Sonucu:
Serav Antlaşması imza edildi.(1618)
Maddeleri:
1- İranın vergisi 100 yük kumaşa indirildi.
2- Sınırlar Nasuh Paşa Antlaşmasına göre
belirlendi.
4)-
1629-1639 İran Savaşları(IV.Murat Dönemi)
a)-
Sebebi: Safeviler'in Bağdat'ı ele geçirmeleri.
Sonucu:
Hüsrev Paşa komutasındaki Osmanlı ordusu Bağdat'ı kuşattı, fakat alamadı.
b)- Revan Seferi (1635): IV. Murat'ın ilk
seferidir.
Sebebi: İran'ın Osmanlı topraklarına
saldırması ve IV.Muratın Anadolu'yu eşkiyalardan temizlemek istemesi.
c)- BAĞDAT SEFERİ (1638):
Sebebi: İran'ın Revan'ı geri alması
Sefer : Sefer sırasında Anadolu'daki
asiler ve eşkiyalar temizlendi. Bağdat alındı.
Sonucu: Kasr-I Şirin Antlaşması imzalandı.(1639)
Maddeleri:1- Bağdat ve Musul Osmanlılara
kaldı.
2-Türk-İran sınırı bugünkü şekliyle
çizildi
Not: İran ile 150 yıllık savaşı sona
erdiren bu Antlaşma bugünkü Türk-İran sınırını çizmiştir.
OSMANLI-VENEDİK İLİŞKİLERİ
17.
yüzyılda Ege adalarının büyük bir kısmı Osmanlı hakimiyetindeydi. Fakat
Girit hala Venediklilerin
elindeydi. Sultan İbrahim'in padişahlığı döneminde 1645 Yılında adayı kuşatan Osmanlılar ile Venedik donanması arasında çetin savaşlar yaşandı. Venedikliler 1648,1651 ve 1656 yıllarında Çanakkale Boğazını ablukaya aldılar.Venedik Donanması İnebahtı'dan sonra ilk kez Osmanlı Donanmasını Çanakkale'de ağır bir yenilgiye uğrattı.(IV.Mehmet Dönemi). IV.Mehmet Döneminde sadrazam olan Köprülü Fazıl Ahmet Paşa 1699'da Girit adasını tümüyle almayı başardı.