MAZHAR MÜFİT KANSU (1873-1948)
Siyaset
adamı ve idareci. 1873'de Denizli'de doğdu. Edirne'de gördüğü ilk ve orta
öğreniminden sonra Gelibolu'da (1891) ve Edirne İdadisi'nde tarih ve matematik
öğretmenliği yaptı. 1897'den sonra idareci olarak görev alan Kansu, Havza,
Çorlu, Çisriergene ve İskeçe kaymakamlığında, 1908'den sonra da Gümülcine,
Lazistan, Mersin, İzmit ve Balıkesir mutasarrıflıklarında bulundu.
İdareciliğinin yanı sıra siyasetle de ilgilenerek İttihat ve Terakki
Cemiyeti'nin üyeleri arasında yer aldı. 1918'de Rus istilasından yeni kurtulan
Bitlis'e vali atandı. Heyeti Temsiliye üyeliğine seçildi. Heyet, Ankara'ya
geldiği sırada İstanbul'da son Meclisi Mebusan toplanıyordu. Kansu, Mustafa
Kemal'in de isteğiyle İstanbul'a gitti. Felahı Vatan Grubunun çalışmalarına
katıldı ve Meclise Hakkari Milletvekili olarak girdi. Heyet adına Vahdeddin ile
görüşerek ona Anadolu'ya geçmesini teklif etti. İstanbul işgal edilip Meclisi
Mebusan feshedilince, Kansu gemiyle Beyrut'a geçti. Oradan Silifke yoluyla
Ankara'ya geldiği zaman TBMM açılmıştı. Hakkari Milletvekili olarak görev aldı.
Milletvekilliği dışında Elazığ valiliğine atandı. 1923, 1939 dönemlerinde
Denizli Milletvekilliği ve 1925'te Doğu İstiklal Mahkemesinde başkanlık yaptı.
1939-1946'da Çoruh milletvekili olarak siyasi hayatını sürdürdü. Mustafa
Kemal'in Milli Mücadele döneminde ve Cumhuriyet yıllarından olan Kansu'nun
"Erzurum'dan ölümüne kadar Atatürk'le beraber" adıyla 4 Mart 1948'den Son
Telgraf gazetesinde yayımladığı anıları, 1966'da Türk Tarih Kurumu tarafından
iki cilt olarak basıldı. 1948 yılında İstanbul'da öldü.