Cumhurbaşkanları, seçildikleri ve görevden ayrıldıkları tarihler şöyle:
(1) Celal BAYAR: Görev süresi 27 Mayıs 1960 askeri harekatı ile sona erdi. Bu tarihte Kurulan Milli Birlik Komitesi kararıyla Cumhurbaşkanı Celal Bayar tutuklandı. Bayar'ın yanı sıra Başbakan Adnan Menderes, TBMM Başkanı Refik Koraltan ile bütün bakanlar kurulu üyeleri, Demokrat Parti'nin (DP) önde gelen yöneticileri de tutuklandı. (2) Cemal
GÜRSEL: 27 Mayıs 1960 askeri harekatı ile kurulan ve 38 subaydan oluşan
Milli Birlik Komitesi (MBK) başkanlığı ve Devlet Başkanlığı'na 28 Mayıs
1960'da getirildi. Gürsel'e, MBK başkanlığının yanı sıra başbakanlık (24
ve 25. Hükümetler), milli savunma bakanlığı görevleri de verildi. Yeni
Anayasa'nın 9 Temmuz 1961'de kabulü ile 15 Ekim 1961'de yapılan genel
seçimlerden sonra 12. Dönem TBMM, 25 Ekim 1961'de toplandı ve askeri
rejim sona erdi. Dolayısıyla Gürsel'in görevi de 25 Ekim 1961'de son
buldu. Gürsel, TBMM'de 26 Ekim 1961'de yapılan seçimle Türkiye
Cumhuriyeti'nin 4. Cumhurbaşkanı oldu. (3) Kenan EVREN:12 Eylül 1980 askeri harekatı ile ülke yönetimine el konulmasından sonra yasama ve yürütme yetkilerini kullanmak üzere Genelkurmay Başkanı Orgeneral Kenan Evren, Kara Kuvvetleri Komutanı Orgeneral Nurettin Ersin, Hava Kuvvetleri Komutanı Orgeneral Tahsin Şahinkaya, Deniz Kuvvetleri Komutanı Oramiral Nejat Tümer ve Jandarma Genel Komutanı Sedat Celasun'dan oluşan Milli Güvenlik Konseyi kuruldu. Evren, Milli Güvenlik Konseyi başkanlığının yanı sıra Devlet Başkanlığı'nı da üstlendi ve 18 Eylül 1980 tarihinde Devlet Başkanı olarak and içti. Böylece Türkiye'de ikinci kez ''Devlet Başkanlığı'' sıfatı kullanıldı. Evren, 7 Kasım 1982 tarihinde yapılan Anayasası'nın halkoylamasında, Anayasa'nın Geçici 1. maddesi uyarınca Cumhurbaşkanı seçilmiş oldu. Milli Güvenlik Konseyi'nin varlığı da, 6 Kasım 1983'deki genel seçimlerin ardından, TBMM'nin Başkanlık Divanı'nın oluştuğu 7 Aralık 1983'de sona erdi. Anayasa'nın Geçici 2. maddesi uyarınca, Milli Güvenlik Konseyi üyeleri, 6 yıl süreyle ''Cumhurbaşkanlığı Konseyi'' üyesi sıfatını aldılar. (4) Turgut ÖZAL: 31 Ekim 1989 tarihinde Cumhurbaşkanı seçildi. Ancak, Evren'in, Anayasa uyarınca 7 yıllık süresinin 9 Kasım 1989 tarihinde dolması nedeniyle, bu tarihte and içerek görevine başladı. Turgut Özal, 17 Nisan 1993'de geçirdiği rahatsızlık nedeniyle görevi sırasında vefat etti. (5) Ahmet
Necdet SEZER: 5 Mayıs 2000 tarihinde Cumhurbaşkanı seçildi. Ancak,
Demirel'in, Anayasa uyarınca 7 yıllık süresinin 16 Mayıs 2000 tarihinde
dolması nedeniyle, bu tarihte and içerek görevine başladı.
Cumhurbaşkanı seçimleri ve oy dökümleri:
(1) Millet
Meclisi üye sayısı 450, Cumhuriyet Senatosu üye sayısı 188 (x) Cumhuriyet Senatosu, Türk siyasi yaşamına 1961 Anayasası ile girdi. Cumhuriyet Senatosu, genel oy ile seçilen 150 üye ile Cumhurbaşkanınca seçilen 15 üye ve 1960'da ülke yönetimine el koyan Milli Birlik Komitesi üyelerinin oluşturduğu ''tabii üyeler''den kuruldu. Cumhuriyet Senatosu'na üyelik için ''40 yaş'' ve ''yüksek öğrenim'' şartları getirildi. Genel oy ve Cumhurbaşkanınca seçilenlerin görev süreleri 6 yıl olarak belirlendi, ancak bu şekilde seçilen üyelerin üçte biri her 2 yılda bir yenilendi. Senato, 12 Eylül 1980 harekatından sonra TBMM'nin feshedilmesiyle ortadan kalktı. Kaynak:http://www.belgenet.com, http://www.cankaya.gov.tr/tr_html/baskan.html |